ใครที่เคยมาช้อปปิ้งที่อเมริกา อาจจะเคยได้รับคำถามจากพนักงานขายว่า “May I have your ZIP code,please?” ซึ่งแปลเป็นไทยอย่างให้ใกล้เคียงที่สุด คือ ขอรหัสไปรษณีย์ของคุณหน่อยได้ไหม หรือใครที่เป็นแฟนหนังทีวีของอเมริกา อาจเคยได้ยินเรื่อง “90210″ และสงสัยว่า ไอ้เลขห้าหลักนี้มาเป็นชื่อของหนังที่ไม่เกี่ยวกับการใบ้หวย ได้อย่างไร

ZIP code (มีความหมายเหมือน postal codes แต่นิยมใช้คำว่า ZIP code มากกว่า และคำว่า ZIP ย่อมาจาก Zone Improvement Plan) คือ รหัสไปรษณีย์เลขห้าหลักแบบบ้านเรานั่นเองค่ะ

แต่ที่ไม่เหมือนเมืองไทยนั้น เพราะที่อเมริกามีการแบ่งเขตการใช้พื้นที่ของเมือง มีกฏระเบียบและข้อจำกัด รวมถึงภาษีโรงเรือน ภาษีการค้า และอื่นๆ อย่างเข้มงวด เช่น เป็นเขตบ้านเรือนเท่านั้น ห้ามสร้างร้านค้าขาย หรือเขตนี้มีโรงเรียนดีกว่าเขตโน่นเพราะเก็บภาษีมากกว่า เป็นต้น

ดังนั้นเขตพื้นที่บางแห่ง แม้จะอยู่ใกล้หรือติดกัน ก็อาจจะแตกต่างกันอย่างยิ่ง ประมาณว่าเดินๆ อยู่เห็นแต่บ้านสวยๆ น่าเข้าไปปล้น แต่เดินไปอีกสักหน่อยอาจจะมีแต่บ้านโทรมๆ น่ากลัวว่าตัวเองจะโดนปล้น

ในบางเมืองนั้น ZIP code บางแห่งเป็นที่รู้กันว่าเป็นย่านพิเศษ  คนอยู่ก็ภูมิใจบอกใครต่อใครว่า ฉันอยู่ที่รหัสไปรษณีย์นี้ เช่น 90210 เป็นย่านดังชื่อ Beverly Hills ที่ดาราดังก้องโลกและเศรษฐีเงินล้นฟ้าเลือกอยู่กัน หรือย่าน 02138 เขตมหาวิทยาลัยระดับโลก Harvard Square ซึ่งเป็นเขตคนมีการศึกษา มีประวัติศาสตร์ผูกโยงกับประวัติศาสตร์ของประเทศ

ร้านขายของก็อยากไปอยู่ใกล้ๆ ขายคนรวยทำกำไร ดังนั้นร้านค้าจึงถามหารหัสไปรษณีย์จากลูกค้า้ เป็นการเก็บข้อมูลว่าลูกค้ามาจากไหน เป็นประโยชน์เวลาขยายสาขาหรือสั่งซื้อของวางขายในแต่ละสาขา

ดังนั้น “รหัสไปรษณีย์” ที่อเมริกา จึงมีความหมายมากกว่าตัวเลขห้าหลักที่อยู่บนซองจดหมายค่ะ