๑ มีสิทธิ์สอบหรือยัง ขั้นตอนนี้นานมากเพราะว่าต้องรอหลังจากได้ใบเขียวเป็นผลเมืองถาวรถึง ๕ ปี จึงจะสมัครได้ยกเว้นว่าแต่งงานกับคนอเมริกัน (๓ ปี) หรือไปเป็นทหาร (๑ ปี)จะลดเวลารอลงมา

๒ กรอกใบสมัคร คนรู้จักที่สนใจอยากจะสมัครสัญชาติอเมริกันเช่นกัน มักจะมาขอเอกสารขั้นตอนการสมัคร ทั้ง ๆ ที่ไปเอาได้โดยตรงจากเว็บของ USCIS www.USCIS.gov ไ้ด้เลย ฟอร์มชื่อ N-400 แนบรูปถ่ายไปด้วยสองใบ ให้ถ่ายแล้วอัดมาให้ได้ตามสเปกนี้นะครับ

๓ จ่ายเงิน ส่งใบสมัคร ใบสมัครนี่ส่งได้สามเดือนล่วงหน้าก่อนมีถึงวันมีสิทธิ์สอบ ต้องเขียนเช็คจ่ายกะตังค์แนบไปด้วยไม่งั้นเขาก็ไม่ทำเรื่องให้ แต่ถ้าคุณจนมาก ๆ อาจจะมีโอกาสขอความช่วยเหลือผ่อนผันได้  ตอนส่งควรจะส่งแบบลงทะเบียนหรือยืนยันการส่งเพื่อให้แน่ใจว่าไม่หาย

๔ รอจดหมายยืนยัน พอส่งไปสมัครไปสักพักจะได้จดหมายยืนยันว่าได้รับใบสมัครกับสตางค์ของเราแล้ว

๕ ไปพิมพ์ลายนิ้วมือ พอได้จดหมายยืนยันว่าเขาได้รับใบสมัครและเอกสารครบ เขาก็จะนัดไปพิมพ์ลายนิ้วมือ ก็ให้ไปพิมพ์ตามวันที่นัดไว้ จะไปก่อนไปหลังเวลานัดหน่อยก็ไม่ว่ากันช่วงนี้คนไม่เยอะ สำคัญว่าต้องไม่เอามือถือติดตัวไปที่ตึกพิมพ์ลายนิ้วมือ ไม่รู้ว่าทำไม ก็ให้ิทิ้งไว้ที่รถ ตอนที่ไปพิมพ์ลายน้วมือถ้าเขาเห็นว่าเราสมัครซิติเซ่นเขาจะให้เอกสารกับ CD เพื่อศึกษาเตรียมตัวสอบมาด้วย

๕ ได้จดหมายนัดวันสอบ ถ้าพิมพ์ลายนิ้วมือไม่มีปัญหา ตรวจดูแล้วลายมือคุณไม่อยู่ในแฟ้มอาชญากรรมใด ๆ ก็จะได้จดหมายนัดวันสอบอีกแปดสัปดาห์ ก่อนไปสอบก็ให้ทวนข้อสอบ โดยเฉพาะข้อที่จำไม่ได้ เพื่อเพิ่มความมั่นใจ ข้อสอบนั้นไม่ยาก แต่ก็ไม่ง่ายขนาดไม่ต้องเตรียมตัว เอาให้ผ่านเสียแต่แรกจะได้ไม่ต้องเสียเวลาไปสอบใหม่ (รู้สึกจะให้แก้ตัวได้แค่ครั้งเดียว) สอบตกจะเสียดายเงินค่าสมัครซึ่งไม่ใช้น้อยเลย (ปัจจุบัน $675)

ข้อสอบที่ต้องอ่านมี 100 ข้อ อยู่ในสมุดที่เขาแจกให้ตอนไปพิมพ์ลายนิ้วมือ เวลาสอบเขาจะถามปากเปล่า (interview) โดยสุ่มเลือกขึ้นมา 10 ข้อ เราต้องตอบให้ถูกอย่างน้อย 6 ข้อ หากตอบได้ก็จะทดสอบการอ่าน-เขียนภาษาอังกฤษ เช่น ผู้เขียนเจอประโยคให้อ่าน who lives in the White House? เจอให้เขียน The President lives in the White House.

๖ ไปสอบ ก็แต่งตัวดีหน่อย ตื่นแต่เช้าไปสอบตามที่นัด เอาใบเขียวกับจดหมายนัดไปด้วย จะไปสายนิดหน่อยก็ไม่ซีเรียสแต่อาจทำให้รอนานขึ้น เตรียมตัวไปรอซักครึ่งชั่วโมงหรือชั่วโมงนึง มือถือจะถูกบอกให้ปิดตลาดเวลาในตึก ตอนที่สอบก็มักจะไม่ค่อยมีปัญหาอะไรสำหรับคนเตรียมตัวไปดี แต่เอกสารอาจจะมีปัญหาอะไรบ้างนิดหน่อย ก็ทำใจให้สบาย เจ้าหน้าที่จะจริงจังมากเกี่ยวกับเครื่องเอกสาร ถ้ามีอะไรที่ไม่ตรงก็ให้ยืนยันไปตามความจริง ก็จะผ่านไปได้ ทุกอย่างเรียบร้อยดีก็จะได้ตราประทับว่าเรื่องผ่าน (approved)

๗ วันสาบานตน อีกพักหนึ่งก็จะได้จดหมายนัดไปสาบานตน จะเป็นที่ศาลของรัฐบาลกลาง ให้แต่งตัวดี เขาจะนัดคุณไปก่อนเวลานิดหน่อย ก็ไปรอ ๆ จนกว่าเขาจะเปิดให้เข้าห้อง ไปถึงจะรู้เองว่าห้องไหนเพราะจะเห็นคนหน้าตาแบบต่างชาติยืนรออยู่เยอะ ๆ มือถือจดหมายคล้าย ๆ ของเรา ไม่พลาดแน่ แนะนำว่าให้กรอกเอกสารด้านหลังจดหมายพร้อมเซ็นชื่อไปให้เรียบร้อย เขาจะตรวจก่อนให้เข้าไปในห้อง วันนั้นจะมีเจ้าหน้าที่มีชี้ชวนให้เปลี่ยนสถานะโซเชี่ยว และลงทะเบียนเลือกตั้งด้วย จะมีเอาสารให้กรอกอีก แต่จะไม่สนใจแล้วไปทำทีหลังก็ได้ แต่ทำให้เสร็จ ๆ ไปเลยจะดีกว่า พิธีก็ไม่ีมีอะไรมากเขาให้พูดอะไร ก็ว่าตาม ๆ ไป โบกธงรักชาติหน่อยนึง แล้วก็รับเอกสารกลับบ้านได้ สองสามชั่วโมงก็เสร็จแล้ว

ต้องขอบอกหน่อยว่าเวลาไปสถานที่ราชการเหล่านี้จะต้องเสียค่าที่จอดรถด้วย ยกเว้นแต่ตอนที่พิมพ์ลายนิ้วมือ ทำใจและเตรียมเงินสดไปนะครับ

หลังจากอยู่อเมริกาอย่างถูกต้องมา 5 ปีจนได้ใบเขียว  และรอต่ออีก 5 ปี (ถ้าใครแต่งงานกับคนอเมริกัน รอต่อจากใบเขียวอีกแค่ 3 ปีคะ)  จะมีสิทธิ์สมัครขอสัญชาติค่ะ

ในแบบฟอร์มใบสมัคร N-400 form (Application for Naturalization) นั้น จะให้กรอกข้อมูล ชื่อ ที่อยู่ หมายเลขโซเชี่ยว (social security number – SSN) สีผม สีตา น้ำหนัก ส่วนสูง ประวัติการทำงาน การเข้าออกนอกประเทศ (เกิน 6 เดือนอาจต้องระบุรายละเอียด หรือเตรียมตอบคำถามตอนสัมภาษณ์) สถานภาพสมรส ข้อมูลคู่แต่งงาน บุตรธิดา รวมไปถึงประวัติอาชญกรรม องค์กรที่เคยเป็นสมาชิก การเข้าเมืองตามกฎหมาย หรือเคยลักลอบเข้าเมืองไหม เป็นต้น ทั้งหมด 10 หน้าค่ะ

กรอกเป็นภาษาอังกฤษเสร็จถูกต้องเรียบร้อย ก็ต้องแนบรูปถ่าย 2 ใบที่เหมือนกัน ขนาด 2×2 นิ้ว ซึ่งถูกระเบียบกฎเกณฑ์ เช่น ไม่สวมแว่นดำ ไม่สวมหมวก พิ้นหลังสีอ่อน หันหน้าตรง ถ่ายไว้ไม่เกิน 6 เดือน

แนบสำเนาหน้าและหลังของใบเขียวไปด้วย 1 ชุด (copy of Green card or Permanent resident card)

และที่สำคัญที่สุด คือ ค่าสมัครคะ จะตีเช็ค check หรือ money order ก็ได้ จ่าชื่อผู้รับให้ถูกต้อง สะกดเต็ม ไม่มีย่อ ลงจำนวนเงินให้เที่ยงตรง (ตอนนี้ขึ้นมาหลายร้อยเหรียญ ตกที่ $675 ค่ะ)

จากนั้นก็ส่งไปรษณีย์ ควรลงทะเบียนไปด้วย จะได้แน่ใจว่าถึงแน่ๆ มีคนเซ็นต์รับ ต่อจากนั้นก็รอเล่าเฝ้าแต่รอ ว่าเมื่อไรเขาจะเรียกไปพิมพ์ลายนิ้วมือ (แสดงว่าเราไม่โดนปฏิเสธ) เสร็จก็กลับมารอๆๆๆ รอเขาเรียกไปสัมภาษณ์ประวัติส่วนตัว และการใช้ชีวิตในอเมริกา

ผ่านรอบนี้เสร็จก็ต้องสอบข้อเขียน เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ชาติอเมริกา คำถามก็เช่น ประธานาธิบดีคนแรก คนปัจจุบัน วุฒิสมาชิกมีกี่คน ทั้งประเทศมีกี่รัฐ ธงชาติสีอะไร วันชาติตรงกับวันที่เท่าไร เป็นต้น

ถ้ายังไม่ท้อขอเปลี่ยนใจ (แต่ขอเงินคืนไม่ได้หรอกนะคะ) ไม่เอาแล้ว ซะก่อน ก็จะถึงวันสาบานตน เป็นพลเมืองอเมริกันค่ะ มีพิธีสาบานตน take oath ว่าจะรับใช้ชาติ สนับสนุนรัฐธรรมนูญ จับอาวุธปกป้องประเทศเมื่อยามจำเป็น

ไม่ว่าจะเป็นพลเมืองชาติไหน อยู่แห่งหนใด ขอแค่ให้เป็นประชากรที่สร้างสรรค์สื่งดีๆ ให้กับโลกงามๆ ใบนี้ ก็น่าภูมิใจแล้วนะคะ