ช่วงนี้มีเพื่อน ๆ หลายคนถามว่าไปสอบซิติเซ่น (สัญชาติอเมริกัน US Citizenship – ภาษาทางการเรียกว่า US Nationalization ทำกันยังไง พอดีพึ่งผ่านประสบการณ์นี้มาหมาด ๆ เลยอยากจะเล่าเอาไว้

๑ มีสิทธิ์สอบหรือยัง ขั้นตอนนี้นานมากเพราะว่าต้องรอหลังจากได้ใบเขียวเป็นผลเมืองถาวรถึง ๕ ปี จึงจะสมัครได้ยกเว้นว่าแต่งงานกับคนอเมริกัน (๓ ปี) หรือไปเป็นทหาร (๑ ปี)จะลดเวลารอลงมา

๒ กรอกใบสมัคร คนรู้จักที่สนใจอยากจะสมัครสัญชาติอเมริกันเช่นกัน มักจะมาขอเอกสารขั้นตอนการสมัคร ทั้ง ๆ ที่ไปเอาได้โดยตรงจากเว็บของ USCIS www.USCIS.gov ไ้ด้เลย ฟอร์มชื่อ N-400 แนบรูปถ่ายไปด้วยสองใบ ให้ถ่ายแล้วอัดมาให้ได้ตามสเปกนี้นะครับ

๓ จ่ายเงิน ส่งใบสมัคร ใบสมัครนี่ส่งได้สามเดือนล่วงหน้าก่อนมีถึงวันมีสิทธิ์สอบ ต้องเขียนเช็คจ่ายกะตังค์แนบไปด้วยไม่งั้นเขาก็ไม่ทำเรื่องให้ แต่ถ้าคุณจนมาก ๆ อาจจะมีโอกาสขอความช่วยเหลือผ่อนผันได้  ตอนส่งควรจะส่งแบบลงทะเบียนหรือยืนยันการส่งเพื่อให้แน่ใจว่าไม่หาย

๔ รอจดหมายยืนยัน พอส่งไปสมัครไปสักพักจะได้จดหมายยืนยันว่าได้รับใบสมัครกับสตางค์ของเราแล้ว

๕ ไปพิมพ์ลายนิ้วมือ พอได้จดหมายยืนยันว่าเขาได้รับใบสมัครและเอกสารครบ เขาก็จะนัดไปพิมพ์ลายนิ้วมือ ก็ให้ไปพิมพ์ตามวันที่นัดไว้ จะไปก่อนไปหลังเวลานัดหน่อยก็ไม่ว่ากันช่วงนี้คนไม่เยอะ สำคัญว่าต้องไม่เอามือถือติดตัวไปที่ตึกพิมพ์ลายนิ้วมือ ไม่รู้ว่าทำไม ก็ให้ิทิ้งไว้ที่รถ ตอนที่ไปพิมพ์ลายน้วมือถ้าเขาเห็นว่าเราสมัครซิติเซ่นเขาจะให้เอกสารกับ CD เพื่อศึกษาเตรียมตัวสอบมาด้วย

๕ ได้จดหมายนัดวันสอบ ถ้าพิมพ์ลายนิ้วมือไม่มีปัญหา ตรวจดูแล้วลายมือคุณไม่อยู่ในแฟ้มอาชญากรรมใด ๆ ก็จะได้จดหมายนัดวันสอบอีกแปดสัปดาห์ ก่อนไปสอบก็ให้ทวนข้อสอบ โดยเฉพาะข้อที่จำไม่ได้ เพื่อเพิ่มความมั่นใจ ข้อสอบนั้นไม่ยาก แต่ก็ไม่ง่ายขนาดไม่ต้องเตรียมตัว เอาให้ผ่านเสียแต่แรกจะได้ไม่ต้องเสียเวลาไปสอบใหม่ (รู้สึกจะให้แก้ตัวได้แค่ครั้งเดียว) สอบตกจะเสียดายเงินค่าสมัครซึ่งไม่ใช้น้อยเลย (ปัจจุบัน $675)

ข้อสอบที่ต้องอ่านมี 100 ข้อ อยู่ในสมุดที่เขาแจกให้ตอนไปพิมพ์ลายนิ้วมือ เวลาสอบเขาจะถามปากเปล่า (interview) โดยสุ่มเลือกขึ้นมา 10 ข้อ เราต้องตอบให้ถูกอย่างน้อย 6 ข้อ หากตอบได้ก็จะทดสอบการอ่าน-เขียนภาษาอังกฤษ เช่น ผู้เขียนเจอประโยคให้อ่าน who lives in the White House? เจอให้เขียน The President lives in the White House.

๖ ไปสอบ ก็แต่งตัวดีหน่อย ตื่นแต่เช้าไปสอบตามที่นัด เอาใบเขียวกับจดหมายนัดไปด้วย จะไปสายนิดหน่อยก็ไม่ซีเรียสแต่อาจทำให้รอนานขึ้น เตรียมตัวไปรอซักครึ่งชั่วโมงหรือชั่วโมงนึง มือถือจะถูกบอกให้ปิดตลาดเวลาในตึก ตอนที่สอบก็มักจะไม่ค่อยมีปัญหาอะไรสำหรับคนเตรียมตัวไปดี แต่เอกสารอาจจะมีปัญหาอะไรบ้างนิดหน่อย ก็ทำใจให้สบาย เจ้าหน้าที่จะจริงจังมากเกี่ยวกับเครื่องเอกสาร ถ้ามีอะไรที่ไม่ตรงก็ให้ยืนยันไปตามความจริง ก็จะผ่านไปได้ ทุกอย่างเรียบร้อยดีก็จะได้ตราประทับว่าเรื่องผ่าน (approved)

๗ วันสาบานตน อีกพักหนึ่งก็จะได้จดหมายนัดไปสาบานตน จะเป็นที่ศาลของรัฐบาลกลาง ให้แต่งตัวดี เขาจะนัดคุณไปก่อนเวลานิดหน่อย ก็ไปรอ ๆ จนกว่าเขาจะเปิดให้เข้าห้อง ไปถึงจะรู้เองว่าห้องไหนเพราะจะเห็นคนหน้าตาแบบต่างชาติยืนรออยู่เยอะ ๆ มือถือจดหมายคล้าย ๆ ของเรา ไม่พลาดแน่ แนะนำว่าให้กรอกเอกสารด้านหลังจดหมายพร้อมเซ็นชื่อไปให้เรียบร้อย เขาจะตรวจก่อนให้เข้าไปในห้อง วันนั้นจะมีเจ้าหน้าที่มีชี้ชวนให้เปลี่ยนสถานะโซเชี่ยว และลงทะเบียนเลือกตั้งด้วย จะมีเอาสารให้กรอกอีก แต่จะไม่สนใจแล้วไปทำทีหลังก็ได้ แต่ทำให้เสร็จ ๆ ไปเลยจะดีกว่า พิธีก็ไม่ีมีอะไรมากเขาให้พูดอะไร ก็ว่าตาม ๆ ไป โบกธงรักชาติหน่อยนึง แล้วก็รับเอกสารกลับบ้านได้ สองสามชั่วโมงก็เสร็จแล้ว

ต้องขอบอกหน่อยว่าเวลาไปสถานที่ราชการเหล่านี้จะต้องเสียค่าที่จอดรถด้วย ยกเว้นแต่ตอนที่พิมพ์ลายนิ้วมือ ทำใจและเตรียมเงินสดไปนะครับ